Nghị định quy định chi tiết việc phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của các cơ quan hành chính nhà nước có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2026

      Ngày 26/6/2026, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định số 244/2026/NĐ-CP quy định chi tiết việc phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của các cơ quan hành chính nhà nước. Nghị định số 244/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2026 và thay thế  hoàn toàn Nghị định số 09/2017/NĐ-CP ngày 09 tháng 02 năm 2017 của Chính phủ. Để chủ động triển khai và thực hiện đồng bộ, các cơ quan, tổ chức và cá nhân cần nắm vững toàn bộ các nội dung trọng tâm của quy định mới. 

     Nghị định số 244/2026/NĐ-CP quy định chi tiết khoản 5 Điều 31 Luật Báo chí về người phát ngôn, chế độ phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của các cơ quan hành chính nhà nước. Đối tượng áp dụng của Nghị định được mở rộng và làm rõ theo từng cấp quản lý cụ thể. Ở trung ương là Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ, còn ở địa phương có Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương. Nghị định cũng áp dụng trực tiếp đối với cục và tương đương thuộc bộ, cơ quan ngang bộ, các tổ chức cấp tỉnh thuộc bộ hoặc cơ quan ngang bộ được tổ chức theo ngành dọc đặt tại địa phương, khu vực. Đối với cấp cơ sở, đối tượng điều chỉnh bao gồm các sở và thanh tra thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, chi cục và tương đương thuộc cục đặt tại địa phương, khu vực, cùng với Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu. Ngoài ra, các cơ quan báo chí, nhà báo, phóng viên và các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động báo chí tại Việt Nam cũng là đối tượng chịu sự điều chỉnh của văn bản này. 

     Về cơ cấu người phát ngôn, Nghị định quy định ba nhóm đối tượng cụ thể là người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước, người được người đứng đầu giao nhiệm vụ là người phát ngôn thường xuyên và người có trách nhiệm thuộc cơ quan được ủy quyền thực hiện nhiệm vụ của người phát ngôn về những vấn đề cụ thể được giao. Việc ủy quyền phát ngôn phải được thực hiện bằng văn bản, áp dụng trong từng vụ việc cụ thể và có thời hạn nhất định, đồng thời người phát ngôn thường xuyên và người được ủy quyền phát ngôn không được ủy quyền tiếp cho người khác. 

      Để tăng cường tính chịu trách nhiệm cá nhân, Nghị định nêu rõ thông tin do các cá nhân của cơ quan không phải là người phát ngôn cung cấp thì không phải là quan điểm chính thức của cơ quan hành chính nhà nước. Những cá nhân này khi thực hiện cung cấp thông tin cho báo chí phải tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung thông tin đã cung cấp. Bên cạnh đó, nhằm bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của báo chí, họ tên, chức vụ, số điện thoại và địa chỉ thư điện tử công vụ của người phát ngôn thường xuyên phải được đăng tải công khai trên Cổng thông tin điện tử hoặc Trang thông tin điện tử của cơ quan hành chính nhà nước trong thời hạn 24 giờ kể từ khi có quyết định giao nhiệm vụ. 

      Để thích ứng với sự phát triển mạnh mẽ của kỷ nguyên số, Nghị định đã đa dạng hóa các hình thức phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí. Cơ quan nhà nước có thể thực hiện thông qua việc tổ chức họp báo trực tiếp hoặc trực tuyến, hoặc phát ngôn trực tiếp và trả lời phỏng vấn báo chí. Các hình thức văn bản như gửi thông cáo báo chí, nội dung trả lời bằng văn bản hoặc qua thư điện tử cũng như trao đổi trực tiếp tại các cuộc giao ban báo chí do cơ quan có thẩm quyền tổ chức khi được yêu cầu vẫn tiếp tục được duy trì. Đặc biệt, Nghị định cho phép đăng tải nội dung phát ngôn và cung cấp thông tin trên Cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử, hoặc các trang, kênh, tài khoản trên mạng xã hội và nền tảng số chính thức của cơ quan hành chính nhà nước, miễn là các tài khoản mạng xã hội này phải được công bố công khai trên Cổng hoặc Trang thông tin điện tử của cơ quan. Về chế độ định kỳ, các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phải cập nhật thông tin hàng tháng trên hệ thống điện tử, nền tảng số và bắt buộc phải tổ chức họp báo ít nhất 3 tháng một lần để cung cấp thông tin cho báo chí. 

     Nhằm chủ động định hướng dư luận, hạn chế tối đa việc lan truyền thông tin sai lệch hoặc xảy ra khủng hoảng truyền thông, Điều 7 của Nghị định quy định thời gian đối với các trường hợp đột xuất, bất thường. Đối với sự cố mang tính quốc gia liên quan đến quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, sức khỏe của cộng đồng, trừ trường hợp ban bố tình trạng khẩn cấp, thiết quân luật, giới nghiêm, Thủ tướng Chính phủ hoặc người phát ngôn của Chính phủ thực hiện phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí ngay sau khi sự cố xảy ra và thường xuyên trong quá trình xử lý sự cố. 

     Đối với các sự kiện, vấn đề quan trọng có tác động lớn trong xã hội hoặc khi dư luận xuất hiện nhiều ý kiến không thống nhất về một vấn đề thuộc phạm vi quản lý, người phát ngôn phải thực hiện phát ngôn và cung cấp thông tin ban đầu cho báo chí chậm nhất là 24 giờ kể từ thời điểm cơ quan hành chính nhà nước tiếp nhận, xử lý vụ việc hoặc xác định vụ việc có tác động hay nguy cơ tác động đến dư luận xã hội. Ngoài ra, khi có căn cứ cho rằng báo chí đăng, phát thông tin sai sự thật về lĩnh vực, địa bàn do cơ quan mình quản lý, người phát ngôn thực hiện phản hồi bằng văn bản nêu rõ căn cứ, yêu cầu cải chính, xin lỗi theo quy định của pháp luật. 

      Nghị định phân định rõ vai trò và trách nhiệm của các bên tham gia vào hoạt động truyền thông pháp lý để tránh tình trạng né tránh trách nhiệm. Người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước chịu trách nhiệm toàn diện về việc phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của cơ quan mình, kể cả trong trường hợp giao nhiệm vụ hoặc ủy quyền cho người khác. Người đứng đầu phải ban hành, tổ chức thực hiện quy chế nội bộ và chịu trách nhiệm trực tiếp khi để xảy ra tình trạng chậm phát ngôn, né tránh cung cấp thông tin hoặc cung cấp thông tin không thống nhất thuộc phạm vi quản lý. 

      Song song với đó, cơ quan báo chí, nhà báo, phóng viên có trách nhiệm đăng, phát, phản ánh trung thực, khách quan, đầy đủ nội dung thông tin do người phát ngôn cung cấp. Khi chuyển sang ngôn ngữ khác, báo chí phải sử dụng đúng thuật ngữ chuyên môn quốc tế và không làm thay đổi bản chất của thông tin gốc, đồng thời phải ghi rõ họ tên người phát ngôn và tên cơ quan hành chính nhà nước. Cơ quan báo chí đăng, phát đúng nội dung thông tin mà người phát ngôn cung cấp thì không phải chịu trách nhiệm về nội dung đó, nhưng bắt buộc phải đăng, phát ý kiến phản hồi của người phát ngôn và thực hiện cải chính, xin lỗi nếu nội dung đăng tải trước đó không chính xác hoặc sai sự thật. 

      Về chế độ báo cáo, Nghị định quy định các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm gửi báo cáo về công tác phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí bằng văn bản điện tử tới Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch để tổng hợp, báo cáo Chính phủ trước ngày 20/12 hàng năm. Thời gian chốt số liệu báo cáo được tính từ ngày 15/12 năm trước kỳ báo cáo đến ngày 14/12 của kỳ báo cáo dựa trên các biểu mẫu số liệu cụ thể đi kèm. 

     Đối với các cơ quan hành chính nhà nước chưa kịp ban hành quy chế nội bộ về phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí, có trách nhiệm xây dựng, ban hành quy chế nội bộ của cơ quan trong thời hạn 45 ngày kể từ ngày Nghị định chính thức có hiệu lực thi hành. 

    Xem file Nghị định tại đây.